Boekingskosten en kaarttoeslagen bij vliegtickets

De prijs in het zoekresultaat is zelden de prijs op het betaalscherm. Daartussen kan een tarief een boekingskosten, een kaarttoeslag en een valutaconversiemarge krijgen die samen een dubbelcijferig percentage aan het kopbedrag toevoegen. Elk van deze kosten heeft een andere juridische basis, een andere trigger en een ander antwoord op de enige vraag die ertoe doet: wat gebeurt er als je het niet betaalt?

Wat een boekingskosten eigenlijk koopt

Een boekingskosten van een luchtvaartmaatschappij is een vergoeding voor een distributiekanaal, niet voor vervoer. Het verschijnt wanneer een ticket wordt verkocht via een callcenter, een balie op de luchthaven of een externe agent in plaats van de eigen website van de luchtvaartmaatschappij. De kosten dekken de kosten van dat kanaal: personeelstijd, betalingsverwerking en in sommige gevallen een commissie die aan de agent wordt betaald. Het is geen overheidstaks en het is geen brandstoftoeslag, hoewel het vaak samen met deze wordt weergegeven.

De juridische positie verschilt per rechtsgebied. In de Europese Unie vereist Verordening 1008/2008 Artikel 23 dat de eindprijs alle onvermijdelijke en voorzienbare componenten omvat, en dat optionele supplementen duidelijk bij het begin van de boeking worden meegedeeld. Een boekingskosten die voor een bepaald kanaal onvermijdelijk is, moet daarom in het kopbedrag van het tarief zijn inbegrepen, niet later worden toegevoegd. In de Verenigde Staten vereist de volledige-prijs-advertentieregel van het Department of Transportation (14 CFR 399.84) dat de totaalprijs het meest prominente cijfer is, maar het verbiedt geen afzonderlijke kosten zolang deze voor aankoop worden bekendgemaakt.

De praktische test is of de kosten vermijdelijk zijn. Als hetzelfde ticket op de website van de luchtvaartmaatschappij zonder de kosten kan worden gekocht, zijn de kosten in wezen optioneel, zelfs als ze verplicht zijn voor dat specifieke kanaal. Als de luchtvaartmaatschappij geen online kanaal biedt, of als de kosten voor alle kanalen gelden, zijn de kosten onvermijdelijk en hadden ze onder de EU-regels in het kopbedrag moeten zitten. In beide gevallen zijn de kosten geen taks en worden ze niet terugbetaald wanneer het ticket wordt terugbetaald, tenzij de vervoersvoorwaarden van de luchtvaartmaatschappij anders bepalen.

Kaarttoeslagen: waar ze nog steeds rechtmatig zijn

Een creditcardtoeslag op een vlucht is een toeslag voor het gebruik van een bepaalde betaalmethode. De regels verschillen sterk per regio.

In de Europese Unie verbieden de Payment Services Directive 2 (PSD2) en de Interchange Fee Regulation (2015/751) toeslagen voor consumenten debit- of creditcards, zowel voor binnenlandse als grensoverschrijdende betalingen. Een handelaar mag geen kosten toevoegen alleen omdat de kaart een creditcard is of omdat deze in een ander land is uitgegeven. Toeslagen zijn nog steeds toegestaan voor commerciële kaarten (zakelijke creditcards) en voor betaalmethoden die niet onder de verordening vallen, zoals sommige digitale wallets of bankoverschrijvingen.

In de Verenigde Staten zijn toeslagen in de meeste staten toegestaan, maar ze zijn onderworpen aan de regels van kaartnetwerken en staatswetgeving. Visa en Mastercard staan toeslagen toe tot 4% van de transactie, op voorwaarde dat de handelaar de netwerken op de hoogte stelt en de toeslag bij het verkooppunt en op de bon bekendmaakt. Sommige staten, waaronder Connecticut, Massachusetts en New York, beperken of verbieden toeslagen. De US DOT reguleert kaarttoeslagen niet rechtstreeks, maar de volledige-prijs-advertentieregel vereist dat elke toeslag voor aankoop wordt bekendgemaakt.

In het Verenigd Koninkrijk verboden de Consumer Rights (Payment Surcharges) Regulations 2012 toeslagen voor de meeste betaalmethoden, waaronder credit- en debitcards, vanaf januari 2018. Een retailer mag nog steeds kosten rekenen voor een betaalmethode die hem meer kost dan een kaart, zoals een bankoverschrijving, maar de kosten moeten de werkelijke kosten weerspiegelen.

Valutaconversie: het meest voorkomende vermijdbare verlies

Wanneer een luchtvaartmaatschappij buiten je thuisland is gevestigd, of wanneer haar betalingsverwerker dat is, kan de prijs in een vreemde valuta worden weergegeven. Je kaartuitgever zal dat bedrag omrekenen naar je eigen valuta tegen zijn eigen wisselkoers, die meestal dicht bij de interbankkoers plus een kleine marge ligt (doorgaans 0–3%).

Als alternatief kan de handelaar of zijn betalingsverwerker aanbieden het bedrag voor je om te rekenen, waarbij de prijs bij het afrekenen in je eigen valuta wordt weergegeven. Dit is dynamische valutaconversie (DCC). De koers die voor DCC wordt gebruikt, wordt bepaald door de handelaar of zijn verwerker, niet door je kaartuitgever, en bevat doorgaans een marge van 3–10% boven de interbankkoers. De marge wordt niet altijd als aparte regel vermeld; deze zit in de wisselkoers verborgen.

De regel is simpel: betaal altijd in de valuta van de handelaar. Als de luchtvaartmaatschappij in de eurozone is gevestigd, betaal in euro’s. Als ze in het Verenigd Koninkrijk is gevestigd, betaal in ponden. Als je in je eigen valuta betaalt, accepteer je de wisselkoers van de handelaar, die bijna altijd slechter is dan die van je kaartuitgever. De enige uitzondering is als je kaartuitgever een buitenlandse transactiekosten in rekening brengt die de DCC-marge overschrijdt, wat zeldzaam is voor consumentenkaarten in de EU en steeds zeldzamer in de VS.

Uitgewerkte berekening: van kopbedrag naar werkelijke totaal

Stel dat een tarief wordt geadverteerd voor 200 EUR door een luchtvaartmaatschappij uit de eurozone. Je betaalt met een Amerikaanse creditcard zonder buitenlandse transactiekosten en met een marge van 0,5% boven de interbankkoers. De luchtvaartmaatschappij rekent 15 EUR boekingskosten voor callcenterboekingen, maar hetzelfde ticket is online beschikbaar zonder de kosten. Bij het afrekenen biedt de betalingsverwerker aan je in USD te factureren tegen een koers van 1,10 USD/EUR, terwijl de interbankkoers 1,15 USD/EUR is.

Stap 1: Basistarief in EUR
200 EUR

Stap 2: Boekingskosten toevoegen (indien telefonisch geboekt)
200 + 15 = 215 EUR

Stap 3: Betaalvaluta kiezen
Optie A: Betaal in EUR (valuta van de handelaar)
Optie B: Betaal in USD (dynamische valutaconversie)

Stap 4: Omrekenen naar USD
Optie A: 215 EUR × 1,15 USD/EUR = 247,25 USD
Optie B: 215 EUR × 1,10 USD/EUR = 236,50 USD

Stap 5: Marge kaartuitgever toevoegen (alleen Optie A)
247,25 USD × 1,005 = 248,49 USD

Stap 6: Totalen vergelijken
Optie A: 248,49 USD
Optie B: 236,50 USD

Stap 7: DCC-marge opmerken
DCC-koers (1,10) vs. interbank (1,15) = 4,35% slechter
Zelfs met de kaartmarge is Optie A 11,99 USD goedkoper

In dit voorbeeld bespaart betalen in de valuta van de handelaar 11,99 USD, of ongeveer 4,8% van het totaal. De boekingskosten, indien betaald, voegen 15 EUR toe, of ongeveer 7,5% van het basistarief. Beide zijn vermijdbaar: de boekingskosten door het online kanaal te gebruiken, de DCC-marge door de valuta van de handelaar te selecteren.

Waarom het totaal verandert bij het afrekenen

De afrekenpagina is waar de kostenstructuur van de handelaar zichtbaar wordt. Een tarief dat wordt geadverteerd voor 200 EUR kan worden verkocht via een kanaal dat de luchtvaartmaatschappij 15 EUR kost, verwerkt via een kaart die 1,5% kost, en omgerekend tegen een koers die 4% kost. Elk van deze kosten wordt ofwel als aparte regel doorberekend of in de prijs verwerkt. De eigen website van de luchtvaartmaatschappij kan lagere kosten hebben dan een callcenter, en een directe kaartbetaling in de valuta van de handelaar kan lagere kosten hebben dan een DCC-transactie.

De volledige-prijs-advertentieregel van de EU vereist dat de eindprijs vanaf het begin wordt getoond, maar deze geldt voor het tarief zelf, niet voor optionele extra’s. Een boekingskosten die online vermijdbaar is, is een optionele extra. Een kaarttoeslag die door PSD2 is verboden, zou helemaal niet mogen verschijnen voor consumentenkaarten. Een DCC-marge is geen kosten maar een wisselkoers, en valt niet onder de volledige-prijsregel.

Wat mensen verkeerd doen

De meest voorkomende fout is het totaal bij het afrekenen te beschouwen als de prijs van de luchtvaartmaatschappij. Dat is het niet. Het is de som van de prijs van de luchtvaartmaatschappij, de kosten van het distributiekanaal, de kosten van de betalingsverwerker en de valutaconversiemarge. Elk van deze kan worden gescheiden en in veel gevallen worden vermeden.

Een tweede fout is aan te nemen dat een creditcardtoeslag altijd onwettig is. In de EU is deze onwettig voor consumentenkaarten, maar niet voor commerciële kaarten. In de VS is deze in de meeste staten wettig, maar onderworpen aan netwerkregels en staatswetgeving. De voorwaarde die het antwoord verandert, is het kaarttype en het rechtsgebied, niet de luchtvaartmaatschappij.

Een derde fout is dynamische valutaconversie te accepteren omdat het handiger voelt. Het gemak is reëel: het bedrag wordt in je eigen valuta getoond en je weet wat je zult betalen. Maar de koers wordt bepaald door de handelaar, niet door je kaartuitgever, en de marge is doorgaans 3–10%. De enige keer dat DCC goedkoper is, is wanneer de buitenlandse transactiekosten van je kaartuitgever de DCC-marge overschrijden, wat zeldzaam is voor consumentenkaarten in de EU en steeds zeldzamer in de VS.

Een vierde fout is aan te nemen dat een boekingskosten een taks is. Dat is het niet. Het is een vergoeding voor een distributiekanaal, en het is vaak vermijdbaar door online te boeken. Als de luchtvaartmaatschappij geen online kanaal biedt, of als de kosten voor alle kanalen gelden, zijn de kosten onvermijdelijk en hadden ze onder de EU-regels in het kopbedrag moeten zitten.

De test die elke extra moet ondergaan

Voordat je kosten betaalt die verschijnen tussen het zoekresultaat en het betaalscherm, vraag je af wat er zou gebeuren als je het niet kocht. Als het antwoord is dat je nog steeds een ticket zou hebben, zijn de kosten optioneel en moeten ze indien mogelijk worden vermeden. Als het antwoord is dat je geen ticket zou hebben, maken de kosten deel uit van het tarief en hadden ze vanaf het begin moeten worden bekendgemaakt.

Een boekingskosten voor een callcenterboeking is vermijdbaar als de luchtvaartmaatschappij een online kanaal biedt. Een kaarttoeslag voor een consumentencreditcard is vermijdbaar in de EU omdat deze verboden is. Een DCC-marge is vermijdbaar door in de valuta van de handelaar te betalen. In elk geval is de voorwaarde die het cijfer verandert het kanaal, het kaarttype of de valuta die je kiest.

Deze pagina biedt geen medisch advies. Als je worstelt met een eetstoornis, neem contact op met de National Eating Disorders Association (NEDA) hulplijn op 1-800-931-2237 (VS) of de Beat hulplijn op 0808 801 0677 (VK).